سیگار؛ مادر تمام بدبختی ها….
ناصر غفاری
سیگار لبت بوسه زد و من لب سیگار
دیدی که من آخر به چه حیلت ز لبت بوسه گرفتم
تا آنجا که به خاطر دارم حدود سال های دهه چهل در اکثر خانه ها مجالس روضه خوانی برقرار می شد. از جمله در خانه ما، یک روز قبل از روضه خوانی پدرم لوازم مورد نیاز را تدارک می دید از جمله آنها خرید چند پاکت سیگار (اشنو، ویژه) سپس پاکت ها را باز می کردیم و چند نخ از آنها را در بشقاب های خاص قرار داده و دور اتاق پذیرایی می چیدیم تا مهمانان که شب می آمدند از آنها استفاده کنند. من و برادرم بالاخره با ترفندی، یک نخ سیگار را کش می رفتیم! و دو تایی صبح روز بعد در جایی خلوت دور از چشم پدر و مادر آن را روشن می کردیم و پک می زدیم. سرفه و تلخی دود آن را تحمل کرده و به قولی لذت آن را می بردیم! چرا که یاد گرفته بودیم سیگار را باید کشید. در زمان دانش آموزی در مدرسه، معلم سر کلاس وقتی درسش تمام می شد پشت میزش می نشست و پاکت سیگار را روی میز می انداخت و با ولع تمام سیگاری را آتش میزد و ما دانش آموزان هم فقط تماشا می کردیم و آب دهانمان را قورت می دادیم و آرزو داشتیم که روزی بزرگ شویم و سیگار بکشیم!!
اولین محموله ی برگ و دانه ی توتون در سال 1492 میلادی توسط کریستف کلمب به اروپا برده شد وی و هموطنانش استفاده از تنباکو و نحوه مصرف آن را از بومیان سرخپوست کوبایی آموخته بودند. پس از آن به تدریج تنباکو به خاورمیانه، چین، آفریقا و بالاخره به همه ی کشورها از جمله ایران رسید و استعمال دخانیات در جهان بسیار رایج شد و به طور چشمگیری نسبت به گذشته افزایش یافت. در واقع امروزه استفاده از سیگار به امری بسیار رایج تبدیل شده است و پیامدهای منفی زیادی برای سلامتی عمومی دارد.
توتون و تنباکو در ابتدا به عنوان داروی دندان درد، گوش درد، مسکن و ضد عفونی کننده مورد استفاده قرار می گرفت حتی در بسیاری از جوامع توتون و تنباکو به عنوان یک گیاه الهی در نظر گرفته شده بود و از آن به عنوان نذری به خدایان داده می شد. طوری شده بود که در جنگ ها از توتون و تنباکو برای تسکین درد سربازان زخمی استفاده می شده است. به همین خاطر است که در بیشتر فیلم های جنگی قدیمی شاهد آن هستیم که اکثر پرسنل ارتش سیگار به گوشه لب دارند.
بالاخره در سال 1956 میلادی یک گروه پزشکی تشخیص دادند که یک رابطه علت و معلولی بین سیگار کشیدن بیش از حد و سرطان ریه وجود دارد. سپس تبلیغات سیگار در رسانه های آن زمان ممنوع شد و بعد از چندی نیز اعلام شد دود تنباکو به عنوان یک خطر جدی برای سلامتی افراد غیر سیگاری به شمار می رود و این مساله باعث شد که به تدریج استعمال سیگار در ارتش و داخل هواپیما و مکان های عمومی و غیره ممنوع اعلام شود.
سیگار برای اولین بار در دهه 1860 میلادی تقریباً 170 سال پیش به ایران وارد شد گویا توسط سربازان و بازرگانان روسی و ترک مستقر در این کشور، ابتدا ثروتمندان سیگار می کشیدند چرا که می خواستند به اصطلاح پز بدهند و از اروپاییان تقلید کنند که بلی ما هم داریم پا به پای شما به تمدن بشری نزدیک می شویم و چند سال بعد کشت خانگی آن در گیلان و مازندران آغاز شد و سرمایه گذاران روسی اولین تأسیسات تولیدی را در شهر رشت بنیاد نهادند سپس تولید این محصول فراتر رفت و به شهر مشهد و تبریز رسید. متأسفانه روز به روز هم به تعداد افراد سیگاری افزوده می شد و این مساله سود سرشاری را نصیب استعمارگران و تولید کننده گان می کرد تا اینکه مسئولین بهداشتی ایران هم به فکر مسائل پزشکی و بهداشتی سیگار افتادند و به دنبال راه چاره گشتند هر چند که چندین کارخانه سیگار در ایران فعالیت دارند!
مصرف سیگار اعتیادآور است و وابستگی جسمی و روانی دارد. از طرفی ریسک اصلی برای بیماری هایی همچون سکته قلبی، سکته مغزی، بیماری های ریه، سرطان حلق و حنجره و بیماری های عروقی محیطی و فشار خون و صدها مورد دیگری می شود. از جمله تسریع روند پیری، تضعیف سیستم ایمنی بدن، کاهش بینایی، ریزش مو، پوکی استخوان، کاهش باروری، بد بو شدن دهان، اختلال در حافظه، اختلال در خواب و تنها راه علاج دوری و ترک به موقع سیگار است.
فعلا به علت عدم آگاهی افراد سیگاری و نبود مسئول دلسوز متأسفانه جوانان بیشتر برای تفریح و خوشگذرانی به طرف سیگار هجوم آورده اند. از طرفی سیگارهای خارجی هم وارد کشور شده و به علت تولید زیاد و رقابت، قیمت سیگار را پایین آوردهاند و این مساله باعث شده مردم به راحتی به سیگار و در کنار آن به قلیان دسترسی پیدا کنند و غافل از اینکه هیچ کس به فکر تأثیرات منفی آن در سلامت عمومی و جامعه فکری نمیکند.
متاسفانه امروزه به هر پارک و فضای سبزی قدم می گذاریم شاهد وجود توده های عظیم ته سیگاری هایی هستیم که در زیر نیمکت ها و کنار بوته ها و روی چمن ها ریخته شده است! راستی چه کسانی این ها را آوار کرده اند روی سطح فضای سبز؟ همین هایی که بازنشسته هستند! و دسته دسته روی نیمکت ها می نشینند و سیگار دود می کنند یا گروه جوان هایی که از فرط بی کاری و نبود تفریح سالم، در میان بوته ها دور هم نشسته و از سیگارهای خاص استفاده می کنند! و یا آن خانواده ای که در بساطشان قلیان بار گذاشته اند و چمن را هم به طریقی می سوزانند. اینگونه افراد نه تنها به محیط زیست آسیب می رسانند بلکه به نوعی به فرهنگ جامعه نیز دهن کجی می کنند از همه مهمتر به کودکان و نوجوانانی که برای بازی و تفریح به پارک آمده اند به طور غیرمستقیم بدآموزی دارند. آیا مسئولی هست که جلوی کار خلاف این گونه افراد را بگیرد؟
اگر ما در یک کشور اسلامی زندگی می کنیم پس باید به دستورات کتاب آسمانی هم ارج نهیم. چرا که در قرآن مجید سوره بقره آیه 195 می فرماید: «در راه خدا انفاق کنید و خود را با دست خود به هلاکت نیفکنید». پس نتیجه می گیریم که هرگونه ضرر به جسم و جان به هر شکلی از دیدگاه قرآن نهی شده است حتی کشیدن سیگار قلیان مواد مخدر و… در یک حکم کلی تمام مسائل حرام و حلال در قرآن آمده است و حتی مراجع تقلید نیز کشیدن سیگار و قلیان را حرام اعلام نموده اند و سوال این جاست که با این همه حلال و حرام و تذکر… چرا در جامعه اسلامی این همه مواد دخانی خرید و فروش و مصرف می شود؟
جسارتا به عنوان یک معلم به دولت محترم پیشنهاد می کنم: که آقای دولت تو را به جان ملت قسم می دهم در صورت امکان تا می توانید قیمت سیگار و توتون قلیان را چند برابر افزایش دهید! از طرفی هم مالیات فروشندگان این مواد را چند برابر دریافت کنید. شاید در کاهش مصرف اثری داشته باشد.
والسلام