مراقب انقلاب لوزرها باشید
محمدمهدی شجاعی
یک جوان را تصور کنید که همه کارهایی را که به او گفته بودند انجام داده است.
درس خوانده. مدرک گرفته. کار کرده. سربازی رفته. ازدواج کرده. صبح تا شب دویده. و هر بار به خودش گفته: اگر بیشتر تلاش کنم، بالاخره نوبت من هم می‌رسد.
اما یک روز، جایی در میانه‌ی سی‌سالگی، ناگهان می‌ایستد و به زندگی‌اش نگاه می‌کند.
می‌بیند خانه ندارد. امنیت شغلی ندارد. پس‌انداز ندارد. از آینده مطمئن نیست. و مهم‌تر از همه، دیگر مطمئن نیست که تلاش‌کردن واقعاً چیزی را تغییر می‌دهد.
این خطرناک‌ترین نقطه است.
نه لحظه‌ای که آدم فقیر می‌شود؛
لحظه‌ای که به امکان بهترشدن ایمانش را از دست می‌دهد.
من سال‌هاست درباره همین نقطه هشدار می‌دهم.
بارها نوشته‌ام، گفته‌ام و در جلساتی که وظیفه‌شان رصد وضعیت جامعه و انتقال واقعیت‌ها به سطوح عالی تصمیم‌گیری است، هشدار داده‌ام:
مراقب انقلاب بازنده‌ها باشید.
بازنده لزوماً آدم فقیر نیست.
بازنده کسی است که احساس می‌کند سهمش از زندگی، کمتر از چیزی بوده که استحقاقش را داشته است.
جوانی که فوق‌لیسانس و دکترا دارد اما احساس می‌کند برای استخدام، شایستگی‌اش از رابطه کم‌ارزش‌تر است.
کسی که سال‌ها کار کرده اما هرچه دویده، فقط از نقطه‌ی شروعش دورتر شده است.
کسی که ازدواج را دوست دارد، اما از هزینه‌هایش می‌ترسد.
کسی که استعداد دارد، اما فرصت ندارد.
کسی که می‌بیند عده‌ای از پله‌هایی بالا می‌روند که او اصلاً اجازه نزدیک‌شدن به آن‌ها را ندارد.
و دردناک‌تر از همه، کسی که هنوز انقلاب و کشورش را دوست دارد، اما دیگر نمی‌داند آیا این کشور برای او هم آینده‌ای ساخته است یا نه.
اینجا باید مکث کرد.
چون این مسئله را نمی‌توان با چند شعار حل کرد.
نمی‌توان به جوانی که تمام زندگی‌اش را در اضطراب آینده گذرانده، گفت امید داشته باش.
امید، با دستور ایجاد نمی‌شود.
امید محصول تجربه‌ی واقعیِ امکان پیشرفت است.
اگر جوان ببیند شایستگی پاداش می‌گیرد، امیدوار می‌شود.
اگر ببیند عدالت وجود دارد، صبر می‌کند.
اگر ببیند راه اصلاح باز است، اعتراضش را در چارچوب اصلاح بیان می‌کند.
اما اگر به این نتیجه برسد که نه شایستگی راهگشاست، نه اعتراض شنیده می‌شود و نه اصلاح ممکن است، مسئله دیگر صرفاً نارضایتی از یک دولت یا یک مدیر نیست.
آن‌وقت با چیزی عمیق‌تر مواجهیم:
فروپاشی امید.
و هیچ نظامی نباید از فروپاشی امید در میان نسل جوان خود غافل شود.
این هشدار، ضد انقلاب نیست.
اتفاقاً از عمیق‌ترین نقطه‌ی دفاع از انقلاب می‌آید.
انقلاب اسلامی قرار نبود صرفاً قدرت را جابه‌جا کند؛ قرار بود انسان ایرانی احساس کند می‌تواند آینده‌ی خودش و کشورش را بسازد.
پس اگر امروز جوان ایرانی احساس می‌کند آینده‌اش پیشاپیش توسط تورم، رانت، تبعیض، انحصار و بی‌اعتمادی مصادره شده، باید قبل از آنکه او را متهم کنیم، از خودمان سؤال کنیم:
کجای مسیر را اشتباه رفته‌ایم؟
جامعه را نمی‌توان برای همیشه با توصیه به صبر اداره کرد.
مردم اگر ببینند امکان اصلاح وجود دارد، برای اصلاح می‌ایستند.
اما اگر روزی به این باور برسند که هیچ راهی برای اصلاح نیست، آن‌وقت ممکن است دیگر مسئله‌شان اصلاح وضع موجود نباشد؛ مسئله‌شان تغییر قواعد بازی باشد.
این همان چیزی است که باید امروز فهمید، نه فردا.
پیش از آنکه لوزر بودن از یک احساس فردی به یک هویت جمعی تبدیل شود.
