به مناسبت 15 ژوئیه (۲۴ تیرماه)
«روز جهانی مهارتهای جوانان؛ فرصتی برای بازنگری در الگوی توسعه نیروی انسانی»
دکتر محمدحسین رستمخانی*
مقدمه:
در دنیای امروز که تحولات شتابان تکنولوژیک و تغییرات ساختارهای اقتصادی، بازار کار را به شدت رقابتی کرده است، «مهارت» دیگر تنها یک مزیت نیست، بلکه ضرورتی برای بقا و شکوفایی است. ۱۵ ژوئیه، به عنوان روز جهانی مهارتهای جوانان، یادآور این حقیقت است که توانمندسازی نسل جوان، بزرگترین موتور محرکه رشد اقتصادی و ثبات اجتماعی در جوامع جهانی محسوب میشود.
جایگاه مهارتآموزی در اقتصاد جهانی؛ از کاهش تورم تا آرامش روانی
گزارشهای نهادهای بینالمللی نشان میدهد که جوامعِ دارای نیروی کار ماهر، نه تنها نرخ بهرهوری و اشتغال بالاتری را تجربه میکنند، بلکه به دلیل کاهش نرخ بیکاری و افزایش درآمد سرانه، گامهای موثرتری در مهار تورم و کنترل نوسانات اقتصادی برمیدارند. فراتر از ابعاد اقتصادی، اشتغال پایدار ناشی از تخصصگرایی، به طور مستقیم بر سلامت روانی و کاهش آسیبهای اجتماعی تأثیر میگذارد؛ چرا که جوانِ ماهر، با احساس کارآمدی و امید به آینده، نقش موثری در تحکیم بنیادهای فرهنگی و کاهش بزهکاریهای اجتماعی ایفا میکند.
زنجان؛ پتانسیلهای بومی و مسیر تعالی جوانان
استان زنجان با دارا بودن ظرفیتهای صنعتی، کشاورزی، معدنی و فرهنگی، پتانسیل عظیمی برای شکوفایی دارد. اما برای تبدیل این پتانسیلها به ثروت و رفاه پایدار برای خانوارها، نیاز به یک «نهضت مهارتآموزی» بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
پرداختن به مهارتهای حرفهای در زنجان، تنها یک اقدام آموزشی نیست؛ بلکه راهبردیترین اقدام برای کاهش فقر، محرومیتزدایی و افزایش سطح رفاه اقتصادی خانوادههای استان است. جوان زنجانی اگر در کنار تحصیلات آکادمیک، به مهارتهای فنی، دیجیتال و تخصصی روز مجهز شود، میتواند به جای جستوجوی منفعلانه در بازار کار، خود به «خالق کار» و «توسعهدهنده کسبوکار» تبدیل گردد. تعالی جوانان زنجان، در گرو پیوند میان دانش بومی و فناوریهای نوین است.
پیشنهادات و توصیههای راهبردی به مسئولان استان:
برای تحقق این مهم و ارتقای جایگاه استان زنجان در بازار کار، توجه به محورهای زیر از سوی سیاستگذاران و مدیران استانی ضروری است:
۱. ایجاد پلتفرم تعاملی صنعت و مهارت: ایجاد کمیتههای دائمی میان صنایع بزرگ زنجان و مراکز فنیوحرفهای برای تعریف سرفصلهای مهارتی دقیقاً بر اساس نیاز واقعیِ بازار کار استان.
۲. حمایت از کارآفرینیِ مبتنی بر مهارت: ارائه بستههای حمایتی (مشاوره، تسهیلات و فضای کار اشتراکی) به جوانانی که مهارتهای تخصصی را برای راه اندازی کسبوکارهای کوچک و زود بازده فراگرفتهاند.
۳. توسعه مهارتهای نوین و دیجیتال: سرمایهگذاری برای آموزش مهارتهای اقتصاد دیجیتال، تجارت الکترونیک و صنایع خلاق به جوانان زنجانی؛ چرا که این بخشها کمترین وابستگی به سرمایه ثابت و بیشترین نرخ اشتغالزایی را دارند.
۴. برگزاری رویدادهای تخصصی مهارتی: برگزاری نمایشگاهها و جشنوارههای سالانه مهارت در زنجان با حضور فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران، جهت ایجاد ارتباط مستقیم میان «جوانِ ماهر» و «بازار کار».
۵. تغییر رویکرد از مدرکگرایی به مهارتگرایی: تشویق خانوادهها و دانشآموزان زنجانی به اولویتبخشی به آموزشهای فنیوحرفهای و هنری به عنوان مسیری پرستیژدار و پولساز.
سخن پایانی:
روز جهانی مهارتهای جوانان، فرصتی است تا با نگاهی دقیقتر به سرمایههای انسانیِ استان زنجان، مسیر روشنتری برای رفاه و تعالی آنان ترسیم کنیم . هر جوانِ زنجانی که امروز به مهارتی ارزشمند مجهز میشود، در واقع آجری برای ساختنِ اقتصادی قویتر، خانوادهای شادتر و جامعهای آرامتر در این دیار بنا میکند. حمایت از مهارتآموزی، نه یک هزینه، بلکه امنترین و سودآورترین سرمایهگذاری برای آینده زنجان است.
* نایب رییس و دبیر انجمن مهندسان مشاور استان زنجان
